Wybór modelu wdrożenia to jedna z najważniejszych decyzji projektowych. Wpływa na koszt, czas startu, możliwości integracji, wymagania kompetencyjne i długoterminowe TCO. Trzy modele dostępne dla EZD RP: SaaS (chmura zarządzana przez NASK / dostawcę), on-premise (własna infrastruktura), Private SaaS (chmura prywatna dla grupy podmiotów).
Porównanie modeli
| Aspekt | SaaS EZD RP | On-premise | Private SaaS |
|---|---|---|---|
| Czas startu | 30-60 dni | 60-180 dni | 60-120 dni |
| Koszt wstępny | Niski | Wysoki | Średni-wysoki |
| Koszt utrzymania | Średni (subskrypcja) | Średni (zespół IT + serwery) | Średni (dzielony) |
| Kontrola nad danymi | Pełna lokalizacja w PL, dostawca | Pełna własna | Pełna własna lub dzierżawa |
| Integracje niestandardowe | Ograniczone | Pełne możliwości | Pełne możliwości |
| Zespół IT własny | Minimalny | Konieczny | Mniejszy niż on-premise |
| Skalowalność | Automatyczna (dostawca) | Zależna od własnej infry | Skalowalna w grupie |
| Idealne dla | Małe-średnie JST | Duże JST, ministerstwa | Grupy JST + jednostki organizacyjne |
SaaS EZD RP — kiedy ma sens
SaaS to model preferowany przez Ministerstwo Cyfryzacji — chmura zarządzana centralnie, jednostka korzysta przez przeglądarkę. Brak konieczności inwestowania we własny sprzęt, oprogramowanie, zespół IT. Idealne dla: małych i średnich gmin, szkół, bibliotek, OPS — wszędzie tam, gdzie zespół IT jest mały lub żaden.
Ograniczenia: integracje niestandardowe są trudniejsze (każda zmiana w API musi przejść przez dostawcę), pełna kontrola nad konfiguracją infrastruktury jest ograniczona, zależność od dostępności usługi dostawcy.
On-premise — kiedy konieczne
Pełne wdrożenie we własnej infrastrukturze. Wymaga: serwerów (klaster Kubernetes — RKE2 lub vanilla), bazy danych (PostgreSQL / MS SQL), systemów pomocniczych (Redis, RabbitMQ, MinIO/NFS), zespołu administracyjnego, polityki backup i odtwarzania, monitoring.
Konieczne dla: dużych ministerstw, urzędów wojewódzkich, jednostek z bardzo specyficznymi integracjami z systemami dziedzinowymi, organizacji z restrykcyjną polityką lokalizacji danych.
Private SaaS — model dla grup
Model pośredni: jedna instancja EZD RP obsługuje grupę podmiotów (np. gmina + wszystkie jej jednostki organizacyjne — szkoły, OPS, biblioteka, GZK). Infrastruktura jest dedykowana grupie, ale skala pozwala dzielić koszty.
Idealne dla: powiatów koordynujących wdrożenie u jednostek zależnych, gmin organizujących wspólne wdrożenie dla wszystkich szkół, województw oferujących SaaS dla JST z regionu.
Jak wybrać
- Czy mamy zespół IT zdolny utrzymać Kubernetes / serwery?
- Czy mamy specyficzne integracje wymagające pełnej kontroli nad API?
- Czy nasza polityka bezpieczeństwa pozwala na chmurę zewnętrzną?
- Czy obsługujemy jednostki zależne, które też potrzebują EZD?
- Jaki budżet możemy przeznaczyć na wdrożenie + 3-letnie utrzymanie?
- Czy planujemy ubiegać się o publiczny SaaS EZD RP?
- EZD RP — gov.pl →gov.pl / NASK
- Podręcznik użytkownika EZD RP →gov.pl / NASK
Krótka konsultacja — porównamy modele w kontekście Waszych procesów, infrastruktury i budżetu.
Umów konsultacjęNajczęstsze pytania
Czy mogę zacząć od SaaS, a później przejść na on-premise?
Technicznie tak (eksport danych, migracja). Praktycznie — rzadko sensowne. Lepiej dobrze wybrać model na początku.
Czy publiczny SaaS EZD RP jest bezpłatny dla jednostki?
Subskrypcja w publicznej chmurze SaaS jest dla jednostki bezpłatna w okresie centralnego programu Ministerstwa Cyfryzacji. Po jego zakończeniu — model finansowania może się zmienić. Konieczne sprawdzanie aktualnych warunków na gov.pl.