SaaS EZD RP to model, w którym jednostka korzysta z systemu przez przeglądarkę — bez własnych serwerów, bez Kubernetes, bez zespołu administracyjnego utrzymującego infrastrukturę. Ministerstwo Cyfryzacji rozbudowuje centralną chmurę SaaS dla około 300 tys. pracowników administracji, co czyni SaaS domyślną ścieżką dla większości jednostek administracji publicznej.
Dla kogo SaaS jest najlepszy
- Małe i średnie gminy (do ~50 tys. mieszkańców) — typowo brak rozbudowanego zespołu IT
- Szkoły, biblioteki, OPS, GZK — pod warunkiem, że nie prowadzą działalności komercyjnej (np. wynajmu sal, obiektów). Patrz callout poniżej — dla wielu jednostek tego typu publiczny SaaS może nie być dostępny.
- Powiaty bez własnego centrum przetwarzania — w szczególności te, które chcą obsługiwać też jednostki zależne
- Jednostki z wąskimi kompetencjami DevOps — Kubernetes / RKE2 / monitoring to spory koszt kompetencyjny, którego SaaS pozwala uniknąć
- Wszyscy planujący szybki start — SaaS daje 30-60 dni do produkcji vs 60-180 dni on-premise
Co dostaje jednostka w SaaS
- Dedykowaną instancję EZD RP (lub miejsce w instancji wielodzielnicowej) — zależnie od skali
- Aktualizacje wersji bez własnej pracy administracyjnej
- Backup i odtwarzanie po awarii w SLA dostawcy
- Monitoring dostępności
- Pierwszą linię wsparcia technicznego
Co pozostaje po stronie jednostki
- Konfiguracja struktury organizacyjnej, JRWA, instrukcji kancelaryjnej
- Definicja ról, uprawnień, modeli dekretacji
- Szkolenia użytkowników (kierownictwo, kancelaria, wydziały)
- Decyzje o integracjach (KSeF, e-Doręczenia, ePUAP, system FK)
- Migracja danych ze starego systemu (jeśli dotyczy)
- Komunikacja zmiany do pracowników i obsługa pierwszych tygodni produkcji
Ograniczenia SaaS
| Obszar | Ograniczenie SaaS | Co zrobić |
|---|---|---|
| Integracje niestandardowe | Każda zmiana w API musi przejść przez dostawcę — wolniej i z budżetem | Standardowe integracje (KSeF, e-Doręczenia, ePUAP) są out-of-the-box. Niestandardowe — przed startem ocenić zakres. |
| Lokalizacja danych | Dane w chmurze dostawcy (najczęściej w PL) — pełna kontrola po stronie operatora | Sprawdzić politykę bezpieczeństwa jednostki — dla wybranych podmiotów wymagana lokalizacja w serwerowni własnej |
| Customizacje wyglądu / pól | Ograniczone — wspólny kod dla wszystkich klientów SaaS | Większość jednostek nie potrzebuje customizacji. Jeśli tak — rozważyć Private SaaS lub on-premise |
| Czas reakcji wsparcia | SLA dostawcy (typowo 4-8 godzin w dni robocze) | Sprawdzić warunki SLA przed kontraktem. Krytyczne integracje — uzgodnić priorytet |
| Migracja wyjściowa | Eksport danych zgodny z formatem ADE — możliwy, ale wymaga planu | W kontrakcie wymagać klauzuli o eksporcie danych i wsparciu migracji |
Publiczna chmura SaaS EZD RP
Centralny program Ministerstwa Cyfryzacji przewiduje rozbudowę publicznej chmury SaaS EZD RP dla ~300 tys. pracowników administracji. Okres realizacji: 01.09.2024 – 30.06.2026. Wartość przedsięwzięcia: 228 423 630 zł. W ramach tego programu zrealizowano już ponad 1000 wdrożeń produkcyjnych (stan styczeń 2026).
W praktyce: Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia instancję chmurową, jednostka ponosi koszty wdrożeniowe (audyt, konfiguracja, integracje, szkolenia). Po zakończeniu obecnego programu centralnego model finansowania może się zmienić — warto śledzić aktualne komunikaty na gov.pl.
Kiedy SaaS to NIE jest dobry wybór
- Jednostka prowadzi działalność komercyjną stanowiącą istotną część spraw (wynajem sal, obiektów sportowych, usługi rynkowe) — publiczny SaaS niedostępny dla tej części działalności
- Wymóg lokalizacji danych w serwerowni własnej (np. szpitale wojskowe, niektóre instytucje bezpieczeństwa)
- Złożone integracje z lokalnymi systemami dziedzinowymi wymagające pełnej kontroli nad API
- Konieczność uruchomienia własnych modułów / customizacji
- Bardzo wysoka skala wymagająca dedykowanej architektury (ministerstwa, urzędy wojewódzkie z >2000 użytkowników)
- Polityka bezpieczeństwa nie dopuszczająca chmury zewnętrznej
- EZD RP SaaS — gov.pl →gov.pl / NASK
- Podręcznik użytkownika EZD RP →gov.pl / NASK
- EZD RP — publiczna chmura SaaS (gov.pl) →gov.pl / NASK
Odeślemy ocenę — czy Wasza jednostka pasuje do SaaS, czy lepiej on-premise / Private SaaS. Krótka analiza na podstawie audytu gotowości.
Sprawdź gotowośćNajczęstsze pytania
Ile kosztuje publiczny SaaS EZD RP dla jednostki?
W okresie obecnego centralnego programu Ministerstwa Cyfryzacji (do 30.06.2026 r.) sama subskrypcja jest dla jednostki bezpłatna. Płatne są wdrożenie, integracje, szkolenia. Po zakończeniu programu model finansowania może się zmienić — sprawdzaj aktualne warunki na gov.pl.
Czy szkoła może korzystać z publicznego SaaS EZD RP?
Zależy od profilu działalności. Czysto edukacyjna placówka — tak. Jeśli szkoła wynajmuje sale (sala gimnastyczna, basen, sale lekcyjne na korepetycje, sala konferencyjna) i przychody z wynajmu stanowią istotną część działalności — to działalność komercyjna, która może dyskwalifikować z publicznego SaaS. Rozwiązania: (a) wyłączenie spraw komercyjnych z EZD i pozostawienie ich w innym systemie, (b) Private SaaS na komercyjnej chmurze, (c) on-premise. Ostateczna kwalifikacja — w kontakcie z NASK PIB.
Jednostka sportu (BCS, MOSiR, GOSiR) — czy publiczny SaaS?
Najczęściej nie. Gminne centra sportu i miejskie ośrodki sportu i rekreacji żyją z wynajmu obiektów (basen, hala, sale, boiska) — to działalność komercyjna stanowiąca często 80–95% spraw. Publiczny SaaS w tej sytuacji niedostępny. Rekomendacja: Private SaaS na komercyjnej chmurze z komercyjnym wdrożeniem albo on-premise. Patrz: /private-saas-ezd-rp-dla-jst.
Czy mogę zacząć od SaaS, a później przejść na on-premise?
Technicznie tak (eksport danych w formacie zgodnym z systemem). Praktycznie — rzadko sensowne, lepsze jest dobre początkowe rozpoznanie potrzeb.
Co z dostępnością systemu?
Dostawca SaaS odpowiada za uptime w ramach SLA. Typowo 99,5% – 99,9% w dni robocze. Konkretne wartości w kontrakcie.
Czy w SaaS mam dostęp do API?
Tak — API EZD RP jest dostępne tak samo jak w on-premise. Wnioski o klucze API i Piaskownicę składa się w standardowej procedurze przez gov.pl.